Museale wet- en regelgeving en ethische code

Voor uw museum gelden, net als voor alle organisaties in Nederland, wetten en regels. Naast het Nederlands recht waaraan iedereen zich dient te houden, zijn er nog afwijkende regelgevingen voor musea waar u rekening mee dient te houden, zoals de Erfgoedwet en de ethische code voor musea. Hier vindt u de inventarisaties van wetten en regelgeving specifiek voor musea in Nederland.

DOWNLOADS & LITERATUURTIPS
Ethische code

De Ethische Code voor Musea is een instrument voor professionele zelfregulering op een aantal gebieden waar het museum zijn specifieke deskundigheid en verantwoordelijkheid heeft en waarmee de nationale wetgeving zich niet of niet voldoende bezighoudt.

Ethische Code, ICOM, 2006

Casus Ethische code

In 2014 is de Ethische Codecommissie voor Musea geattendeerd op een casus waarbij vragen werden gesteld over de zorgvuldigheid van de handelwijze van een museum bij de afstoting van een werk van een nog levende en actieve kunstenaar. Het kunstwerk zou zonder diens medeweten publiekelijk zijn verkocht voor een fractie van de waarde die er volgens de kunstenaar aan moest worden toegekend. Daarna werd de uitslag van deze publieke verkoop via het internet wereldkundig gemaakt. Hierdoor zou schade veroorzaakt zijn aan de reputatie en de marktpositie van de kunstenaar. De Ethische codecommissie heeft hierover een advies uitgebracht, u leest het op de website van de Museumvereniging.

Erfgoedwet

Per 1 juli 2016 is de nieuwe Erfgoedwet van kracht gegaan. Voor het eerst is er één integrale wet die betrekking heeft op onze museale objecten, musea, monumenten en archeologie op het land en onder water. Samen met de nieuwe Omgevingswet (in werking per 2017) maakt de Erfgoedwet een integrale bescherming van ons cultureel erfgoed mogelijk. De wet vervangt zes wetten en regelingen op het gebied van cultureel erfgoed: Monumentenwet 1988, Wet verzelfstandiging rijksmuseale diensten, Wet tot behoud van cultuurbezit, Wet tot teruggave cultuurgoederen uit bezet gebied, Uitvoeringswet UNESCO -verdrag 1970 en de Regeling materieel beheer museale voorwerpen. U vindt de Erfgoedwet op de website van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

Museale collecties en de Erfgoedwet

De Erfgoedwet harmoniseert bestaande wet- en regelgeving, schrapt overbodige regels en legt de verantwoordelijkheid voor de bescherming van cultureel erfgoed zoveel mogelijk bij het erfgoedveld zelf: musea, collectiebeheerders, archeologen, eigenaren en overheden. Hiermee heeft de erfgoedwet implicaties voor de regelgeving op het gebied van (kunst)collecties, archeologie en monumentenzorg. Op de website van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed vindt u de publicatie Museale collecties en de Erfgoedwet.

Wet- en regelgeving voor musea

Voor de meest actuele regelgeving voor musea verwijzen wij u naar de website van de Museumvereniging.

Spectrum-N 1.0 procedure 15

SPECTRUM kennen de meesten als dé handleiding collectiemanagement, met handreikingen voor het beheren, documenteren en actualiseren van uw collectie. SPECTRUM bestaat uit twee delen:
Een set van 21 procedures die de belangrijkste managementprocessen in collectiebeherende instellingen laten zien. Deze procedures gebruikt u voor het herzien of verbeteren van uw collectiemanagement . Daarnaast zijn er informatiegroepen die een instelling dient te verzamelen ten behoeve van toegankelijkheid en efficiency.
In SPECTRUM staan ook verwijzingen naar relevante wet- en regelgeving, hiervoor verwijzen wij u naar procedure 15 van het document. Via de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed kunt u na registratie de handleiding downloaden.

Leidraad publiceren op internet

In deze leidraad wordt een beknopt overzicht gegeven van de factoren en regels waar u rekening mee moet houden als u tekst, beeld of ander auteursrechtelijk beschermd werk gaat publiceren op de website van uw museum.

Leidraad publiceren op internet, NMV, 2010

Checklist juridische aspecten van het intermuseale bruikleenverkeer

Zowel bij nationale als bij internationale tentoonstellingen worden rechten en plichten betreffende de bruikleen van kunstvoorwerpen opgenomen in een zogenaamde bruikleenovereenkomst. Elk museum en iedere registrar werkt ermee, in deze checklist vindt u puntsgewijs alle juridische aspecten waarmee u rekening dient te houden.

Checklist juridische aspecten van het intermuseale bruikleenverkeer, Arends, 2007

CURSUS
Museale wet- en regelgeving

Veel provinciale erfgoedhuizen en museumconsulenten geven trainingen en cursussen op diverse gebieden. Raadpleeg voor het actuele overzicht in uw provincie de cursuspagina.

IEMAND SPREKEN?
Neem contact op met een adviseur

De consulenten van het LCM helpen u graag persoonlijk verder. Afhankelijk van de provincie waar u zich bevindt vaak zelfs op kosten van de provincie! Neem contact op met uw dichtstbijzijnde consulent over de mogelijkheden.

Verder praten

Vereniging Kunst Cultuur Recht
De VKCR stelt zich tot doel te fungeren als een forum voor een ieder die zich bezighoudt met, of geïnteresseerd is in, vragen rond het snijvlak van kunst, cultuur en recht. Het lidmaatschap staat open voor juristen en niet-juristen. De vereniging moedigt ook geïnteresseerde studenten aan om lid te worden. Twee keer per jaar – in het voorjaar en najaar – wordt er een inhoudelijke bijeenkomst georganiseerd waar alle leden voor worden uitgenodigd. Tijdens de bijeenkomst wordt door een aantal sprekers een actueel onderwerp op het gebied van kunst, cultuur en recht besproken.