Collectiebeleid: verzamelen en afstoten

Musea bewaren een enorme diversiteit aan collecties, van aquarellen tot mammoeten, van potscherven tot aardappelrooimachines. We bewaren deze collecties niet voor niets: we maken ze toegankelijk voor publiek, en we zorgen ervoor dat ook volgende generaties zich aan de hand van deze objecten een beeld kunnen vormen van het verleden. Maar we kunnen niet alles bewaren. Hoe zorgt u voor een goede keuze? Hier vindt u een stappenplan voor het maken en vastleggen van die keuzes (collectieplan) en standaardprocedures voor verwerving en afstoting.

Het onderwerp herkomstonderzoek vindt u op de pagina onderzoek.

DOWNLOAD
Handreiking voor het schrijven van een collectieplan

Een collectieplan is een onmisbaar hulpmiddel bij het collectiebeheer. Het biedt inzicht in de collectie en geeft structuur en duidelijkheid bij het ontwikkelen van het collectiebeleid. Deze uitgave helpt u bij het opstellen van een collectieplan. Hierin leest u hoe u het beleid rondom het verzamelen en afstoten kunt opstellen en vastleggen.

Handreiking voor het schrijven van een collectieplan, LCM ICN, 2008

Op de museale weegschaal: collectiewaardering in zes stappen

Wie bepaalt de waarde van de collectie, als de ‘expert’ anno 2013 niet meer gezien wordt als de enige autoriteit? Hoe waardeert u een object of een collectie als er geen vaststaande, objectieve meetbare waarde is? Hoe zorgt u voor voldoende maatschappelijk draagvlak voor erfgoed in een tijd waarin de culturele sector onder druk staat? Op de museale weegschaal is een nieuwe manier om in zes stappen waarde aan museale objecten en (deel)collecties toe te kennen. Een praktisch toepasbaar instrument, aan de praktijk getoetst voor toepassing in uw eigen museum.

Leidraad Afstoten van Museale Objecten

De Leidraad voor het Afstoten van Museale Objecten, kortweg LAMO, heeft een stevige plaats verworven in de praktijk van het collectiebeheer door musea. De leidraad is breed geaccepteerd als professionele norm bij het selecteren en afstoten van objecten uit museale collecties. Hier leest u alles over het afstoten van collectie(onderdelen) op een verantwoorde manier.

LAMO, MV, 2016

Herplaatsingsdatabase

Herplaatsen is onderdeel van het proces van afstoting van objecten en dient zorgvuldig te gebeuren. Dit kan met behulp van de Leidraad voor het Afstoten van Museale Objecten. Eén van de richtlijnen uit de Leidraad is dat een museum onderzoekt of een af te stoten object herplaatst kan worden in een ander museum. Een museum kan hieraan voldoen door objecten kosteloos op de herplaatsingsdatabase te plaatsen. De website is onderdeel van het DiMCon-platform van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

Bulkafstoting in musea

Het is voor veel musea herkenbaar: we krijgen te veel collectie in onze musea. Depots raken overvol, gangpaden verstopt, het ontbreekt u aan mensen en middelen om goed voor alle voorwerpen te zorgen. En u vraagt zich ook af of u wel alles moet bewaren. Dit niet omdat uw nieuwe aanwinsten niet goed doordacht zijn aangeschaft, maar omdat u met een erfenis uit het museale verleden zit. Een erfenis verzameld in een tijd met een andere visie op wat bewaard moest worden. In deze publicatie wordt ingegaan op de bulkafstoting: herbestemming van objecten met een lage erfgoedwaarde. Uit de pilot met twaalf deelnemende musea worden resultaten en best practices met u gedeeld, zodat u het eindelijk ook durft aan te pakken, dat overvolle depot… In de webwinkel in gedrukte vorm te bestellen voor 12,00 euro.

Bulkafstoting in musea, LCM en HKL, 2014

Advies Bulkafstoting Ethische Codecommissie voor Musea

Het LCM heeft de Ethische Codecommissie voor Musea advies gevraagd inzake de afstoting van voorwerpen met een lage erfgoedwaarde waarvan niet of onvoldoende duidelijk is hoe het museum deze heeft verworven (‘bulk’). Een aantal musea heeft grote groepen voorwerpen in de collectie met een lage erfgoedwaarde, die zij zouden willen afstoten. Maar omdat niet of onvoldoende duidelijk is hoe zij deze voorwerpen hebben verworven en dus ook niet met voldoende zekerheid kan worden vastgesteld of zij wel eigenaar van deze voorwerpen zijn, is dit volgens de LAMO niet toegestaan. Bent u een van die musea? Lees dan meer in het onderstaande advies.

Advies Bulkafstoting, ECM, 2013

Spectrum-N 1.0

Hoe beheren en documenteren musea hun collecties? En hoe houden ze die informatie up-to-date? Dat doen ze met SPECTRUM. Dé handleiding voor hoe u een collectie beheert, documenteert en actualiseert. Via de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed kunt u na registratie de handleiding downloaden.

Spectrum-N stroomdiagram (voorbereiding) inkomend object

Naast SPECTRUM-N 1.0 zijn de procedures nu ook als stroomdiagrammen te downloaden. Hierdoor is Spectrum-N handzamer en nog makkelijker te raadplegen. Voor zaken rondom beleid en wettelijk kader verwijzen we naar 1.0. Hier vindt u het stroomdiagram (voorbereiding) inkomend object.

spectrum-N Stroomdiagrammen (voorbereiding) inkomend object, RCE & FARO, 2012

Spectrum-N stroomdiagram verwerving

Naast SPECTRUM-N 1.0 zijn de procedures nu ook als stroomdiagrammen te downloaden. Hierdoor is Spectrum-N handzamer en nog makkelijker te raadplegen. Voor zaken rondom beleid en wettelijk kader verwijzen we naar 1.0. Hier vindt u het stroomdiagram verwerving.

spectrum-N Stroomdiagrammen verwerving, RCE & FARO, 2012

Spectrum-N stroomdiagram afstoting

Naast SPECTRUM-N 1.0 zijn de procedures nu ook als stroomdiagrammen te downloaden. Hierdoor is Spectrum-N handzamer en nog makkelijker te raadplegen. Voor zaken rondom beleid en wettelijk kader verwijzen we naar 1.0. Hier vindt u het stroomdiagram afstoting.

spectrum-N Stroomdiagrammen afstoting, RCE & FARO, 2012

CURSUS
Verzamelen en afstoten

Het LCM heeft een gezamenlijk aanbod aan basiscursussen ontwikkeld, waarbij verschillende aspecten van het werken met collecties worden behandeld. Vaak is het in uw provincie mogelijk om op aanvraag de door u gewenste cursus te volgen. U kunt hiervoor contact met ons opnemen.

IEMAND SPREKEN?
Neem contact op met een adviseur

De consulenten van het LCM helpen u graag persoonlijk verder. Afhankelijk van de provincie waar u zich bevindt vaak zelfs op kosten van de provincie! Neem contact op met uw dichtstbijzijnde consulent over de mogelijkheden.

Jan Sparreboom Erfgoedadvies
Jan Sparreboom
M 06 23 83 33 77
E info@jansparreboomerfgoedadvies.nl
I www.jansparreboomerfgoedadvies.nl/
www.cultuurwerk.nl

Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed
Sandra van Kleef (vragen over spectrum)
T 033 421 7 456
E s.van.kleef@cultureelerfgoed.nl
I http://www.cultureelerfgoed.nl/Spectrum-N

Collega’s

LinkedIn
Hier vindt u collega’s met wie u van gedachten kunt wisselen op het gebied van verzamelen en afstoten en Spectrum-N. LinkedIn groep Collectiewijzer.