Publieksbegeleiding

U informeert uw bezoekers door hen in uw museum tekst en uitleg te geven over wat ze zien. En ook rondleidingen en (digitale) presentaties zijn dan communicatiemiddelen. Doel is dat de bezoekers begrip krijgen, kunnen plaatsen wat ze meemaken, zich kunnen verwonderen, en dat het aanzet tot een nieuw bezoek of simpelweg tot enthousiasme over uw museum. 
De bezoeker is heel belangrijk: als die een prettige ervaring heeft gehad is ie veel meer waard als ambassadeur dan welke advertentie dan ook.
 Denk bij het schrijven van teksten bij de collectie of in een folder dus altijd aan de doelgroep die u wilt aanspreken.
 En hoe kunt u kinderen verleiden vaker naar uw museum te komen? Hoe wordt u een musea dat met veel enthousiasme en passie kinderen weet te boeien, uit te dagen en te inspireren? Wij hopen met onderstaande bijdragen u een handje te helpen.

DOWNLOADS EN LITERATUURTIPS

Cultureel ondernemen voor musea

Cultureel ondernemerschap: ook binnen de museale sector gonst de term regelmatig rond. Maar wat houdt het precies in? Chantal Bleeker en Wanda Borter zochten het uit in het onderzoeksrapport Ondernemende Musea, Cultureel ondernemerschap geconcretiseerd.

Spullen die harten vullen

Toolbox voor betekenisvolle activiteiten rondom culturele collecties voor mensen met dementie. Deze handleiding is geschreven voor culturele instellingen die programmering willen aanbieden voor mensen die leven met dementie. De handleiding onderstreept het belang van speciale aandacht voor deze doelgroep en biedt algemene richtlijnen met een aantal werkvormen, waarmee programmering kan worden vormgegeven. De handleiding bestaat uit twee delen. Deel I bevat praktische tips over de omgang met mensen met dementie bij een bezoek. Deel II gaat in op het belang van betekenisvolle activiteiten voor mensen die leven met dementie.

Algemene Handleiding dementieprogrammering

Erfgoed Educatie in de praktijk

Deze handleiding is een praktisch handvat van tot het ontwikkelen van een kwalitatief hoogwaardig educatief programma binnen een erfgoedinstelling. Het is bedoeld voor educatieve medewerkers en vrijwilligers die aan de slag gaan met het maken van educatief aanbod. Een stappenplan met advies en suggesties voor het uitwerken van een educatief programma vanaf het eerste idee tot de uiteindelijke uitvoering.

In vier fasen gaat u aan de slag met erfgoededucatie met als eindresultaat een educatief programma dat zeer geschikt is voor groepen uit het primair onderwijs. Naast deze vier fasen staat er ook informatie in over groepsbegeleiding, promotie en aanvullend lesmateriaal.

Erfgoed Educatie in de praktijk, 2015

Educatie Toolkit

Museumeducatoren passen diverse didactische methodes en werkvormen toe. Rondleidingen en speurtochten kennen de meesten wel, maar er is zoveel meer! Het is handig om als educator uw gereedschapskist te vullen met een breed scala aan methodieken en good practices, zodat u eruit kunt putten wanneer u ze nodig heeft.
In deze publicatie staan 18 werkvormen beschreven. Elke werkvorm is geïllustreerd met een sprekende cartoon van Studio Flip en voorzien van ‘do’s & dont’s’ en praktische voorbeelden.
De toolkit is bedoeld voor mensen met enige ervaring in de educatie. De toolkit gaat dieper in op een specifiek aspect van het werk, namelijk de keuze en toepassing van didactische methodes en werkvormen. De didactische werkvorm is maar één ingrediënt in het maakproces van educatieve programma’s. De keuze van de werkvorm hangt af van de context waarin het programma wordt ontwikkeld en moet bijdragen aan het realiseren van de vooraf gestelde doelen.

Educatie toolkit, Arja van Veldhuizen, 2017 NL

The publication ‘Education Toolkit, methods & techniques for museum and heritage education’ is also available in English.

Education toolkit, Arja van Veldhuizen, English Version, 2017

Rondleiden

De rondleiding is een veel gebruikte methode om mensen kennis te laten maken met uw museum. Het succes van een rondleiding is allereerst afhankelijk van de persoon van de rondleider. Zijn of haar enthousiasme over het onderwerp, de manier waarop de informatie wordt over gedragen, de wijze van contact zoeken met de groep en de interactie, de juiste dosering van humor en ontspanning, bepalen samen het succes van de rondleiding. In deze syllabus, die hoort bij de gelijknamige cursus van Gelders Erfgoed, leest u er meer over.

Rondleiden, Gelders Erfgoed, 2011

Rapport Een klas apart

In de huidige planperiode ligt het zwaartepunt van cultuurbeleid in het basisonderwijs. Het Rijk geeft hieraan invulling met het beleidsprogramma Cultuureducatie met Kwaliteit. Hierdoor zijn er meer onderzoeken ontstaan gericht op museumeducatie. Door de verscheidene onderzoeken en de focus op de samenwerking tussen scholen en musea is het aanbod van musea veranderd. Veel vaker gaat het om vraaggestuurde en lesvervangende lespakketten dan om lespakketten die louter gebaseerd zijn op de tentoonstelling of de collectie. Musea hebben dan ook vaak een zeer gevarieerd aanbod van educatieve programma’s voor het basis, het speciaal en het voortgezet onderwijs.
Desondanks loopt de aansluiting met het onderwijs niet altijd even soepel. Een van de nieuwe problemen in het basisonderwijs is het steeds groter en heterogener worden van de klas. Docenten zijn huiverig om met een klas die wat extra aandacht nodig heeft, naar het museum te gaan. Ze maken zich zorgen of de gidsen/rondleiders in musea voldoende mogelijkheden hebben om met diverse kinderen om te gaan. Deze heterogene groepen zijn dus niet alleen een uitdaging voor het onderwijs, maar ook voor de musea. Want hoe kun je als musea inspelen op de verschillende behoeften van de kinderen uit één groep? Hoe blijft het programma leuk voor de hele groep? In dit rapport leest u zes aanbevelingen, waar u op moet letten om een vruchtbaar bezoek te creëren.

Rapport Een klas apart, LCM, 2016

Kinderen en museumbezoek

Dit boek is een samenvatting van het onderzoek dat de NMV heeft laten uitvoeren om kinderen te stimuleren vaker een museum te bezoeken. Eerst worden aanleiding voor het onderzoek en onderzoeksvragen uitgelegd. Daarna volgt een inventarisatie van de verschillende initiatieven in binnen- en buitenland om museumbezoek door kinderen te stimuleren. Bij de daarop volgende onderzoeken is een onderscheid gemaakt tussen het bezoek van kinderen aan musea in schoolverband en het bezoek in gezinsverband. In het laatste hoofdstuk worden alle onderzoeken samengevat in een aantal gerubriceerde slotconclusies. Voor de lezer die snel wil weten wat de onderzoeken hebben opgeleverd geeft dit hoofdstuk een goede samenvatting.

Kinderen en Museumbezoek, NMV, 2011

In musea komt onderwijs tot leven

In de museumbrief ‘Samen werken, samen sterker’ heeft minister Bussemaker van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap de Museumvereniging opdracht gegeven voor de uitwerking van een prijs van €50.000 voor het beste samenwerkingsproject tussen basisscholen en musea. De Museumvereniging heeft middels de Taskforce Museumeducatie uitwerking gegeven aan deze opdracht. In deze publicatie staan goede voorbeelden van musea door heel Nederland en heeft de Taskforce een beschouwing gemaakt over verdere versterking van de samenwerking tussen scholen in het primair onderwijs en musea. De publicatie bevat diverse aanbevelingen.

In musea komt onderwijs tot leven, MV, 2015

Kiezen voor Klassen

Met deze syllabus krijgt u handvatten geboden om u in korte tijd bewust te worden van de eigen kracht en mogelijkheden voor het onderwijs. U zult een stappenplan met prikkelende vragen en achtergrondinformatie tegenkomen. We nodigen u uit aan de hand hiervan systematisch na te denken en keuzes te maken over het onderwijs als doelgroep, zodat uw organisatie zich ontwikkelt tot zelfbewuste gesprekspartner van het onderwijs. In lijn met het huidige overheidsbeleid op het gebied van cultuureducatie ligt hierbij de nadruk op het onderwijs in de eigen buurt, stad en regio.

Kiezen voor klassen, Gelders Erfgoed, 2006

’t Zit in de familie

Deze brochure is bedoeld voor iedereen die werkzaam is in een erfgoedorganisatie die activiteiten voor gezinnen begeleidt of wil begeleiden, vanuit een vast aanbod óf een gelegenheidsaanbod in het kader van Museumweekend of Open Monumentendag. Of het nu gaat om de ontwikkeling of verbetering van een permanent of tijdelijk aanbod, hier kunt u heel wat tips en inspiratie opdoen.

t zit in de familie, FARO, 2010

Gezinnen welkom

Volwassenen met kinderen maken een logisch onderdeel uit van het totale publieksbereik van de musea. Gezinnen met kinderen zijn welkom. Met deze checklist wil Gelders Erfgoed bijdragen aan uw totaalvisie op het bereiken van de doelgroep gezinnen met kinderen. De gezinsvriendelijkheid hoeft geen toeval te zijn, maar kan voor de musea die gezinnen een kansrijke doelgroep vinden, een weloverwogen onderdeel van het beleid zijn waarmee u daadwerkelijk uw publieksbereik kunt vergroten. Het allerbelangrijkste voor gezinnen bij museumbezoek is, dat zij samen iets doen en iets beleven. In deze publicatie leest u er alles over.

Gezinnen welkom, Gelders Erfgoed, 2009

Familiemusea

Op het blog Familiemusea vindt u best practices op het snijvlak van educatie en marketing.

Publicaties Museumvereniging

Op de website van de Museumvereniging vindt u boeken en rapporten die u verder kunnen inspireren.

Hostmanship® – de kunst mensen het gevoel te geven dat ze welkom zijn

Hospitality, het gevoel van ergens welkom zijn, draagt enorm bij aan de ervaring van een museumbezoeker in uw museum. Uit onderzoeken blijkt dat dit vaak beter in het geheugen blijft dan de tentoonstelling of educatie zelf. De Hostmanship® filosofie geeft antwoord op vragen als: Hoe zet ik kernwaarden om in gedrag? Hoe creëer ik een betere klantbeleving? Hoe creëer ik een inspirerende werkomgeving? Hoe stimuleer ik leiderschap en eigenaarschap? Hoe zet ik een onderscheidend imago neer? Hoe ga ik de dialoog met de klant aan? Hoe creëer ik een organisatie waarin iedereen zich welkom voelt? Op de website Hostmanship vindt u hier meer informatie over. Via deze link kunt u direct de publicatie bestellen.

Kort en Krachtig – 50 tips voor goede museumteksten.

Goede teksten helpen de museumbezoeker bij het begrijpen, waarderen én genieten van museumcollecties. In alle musea treft men informatieve teksten: Maar zijn het goede teksten? Vaak zijn ze te lang, te ingewikkeld of slecht leesbaar vormgegeven. Kort en krachtig is bedoeld voor alle schrijvers van museumteksten. Het bevat een theoretische onderbouwing waarom de ene aanpak beter is dan de andere en er wordt uitgelegd hoe om te gaan met bijvoorbeeld leesbaarheid, oogbewegingen, leesafstand, lettertypen en kleurcontrasten.
Deze publicatie is te bestellen bij uitgeverij Waanders.

Schrijf eens een tekst in een museum

In deze deels verouderde publicatie verneemt u hoe het publiek in een museum leest, welke verschillende teksten er in een museum zijn en welke schrijfstijlen er zijn. Daarnaast ziet u voor welk type letter u kunt kiezen, daarbij gelet op de leesbaarheid en welke letters en teksten goed passen in de sfeer van uw museum. De teksten van nu zijn veel korter, lange lappen tekst die je staand moet lezen schrikken af. Denk goed na over welke boodschap u aan de bezoeker wilt overdragen en hoe u deze het best kort en bondig overbrengt. Communicatie is geen eenrichtingsverkeer, vraag de bezoeker om zijn/haar mening en om interactie middels bijvoorbeeld een reactiemuur.

Schrijf eens een tekst in een museum, MVG, 1997

Over passie en professie

De hoofdvraag van dit onderzoek is in hoeverre het educatieve museumwerk sinds het begin van de twintigste eeuw is geprofessionaliseerd. En dat dan voornamelijk bezien vanuit de ogen van de mensen die deze ontwikkeling hebben meegemaakt. Hoe hebben zij hun werk ervaren? Was er sprake van verbeteringen op het gebied van hun functie, hun positie en de taken die zij moesten uitvoeren? En hebben zij het gevoel dat er tegenwoordig wordt voortgebouwd op hun verworvenheden? In deze samenvatting leest u meer of u bestelt de gedrukte versie via de link in het document.

Over Passie en Professie samenvatting, Cultuurnetwerk nl, 2010

CURSUS
Publieksbegeleiding

Veel provinciale erfgoedhuizen en museumconsulenten geven trainingen en cursussen op diverse gebieden, zoals rondleiden, cultuur op maat en gastvrijheid. Raadpleeg voor het actuele overzicht in uw provincie de cursuspagina.

IEMAND SPREKEN?
Neem contact op met een adviseur

De consulenten van het LCM helpen u graag persoonlijk verder. Afhankelijk van de provincie waar u zich bevindt vaak zelfs op kosten van de provincie! Neem contact op met uw dichtstbijzijnde consulent over de mogelijkheden.

 

Museumfederatie Fryslân
Merijn van Veen
T 058 213 91 85
E MvanVeen@museumfederatiefryslan.nl
I www.museumfederatiefryslan.nl

Landschap Erfgoed Utrecht
Arja van Veldhuizen
T 030 22 19 768
E a.vanveldhuizen@landschaperfgoedutrecht.nl
I www.landschaperfgoedutrecht.nl

Toink creatie
Barbe Messing
M 06 – 15 38 38 10
E info@toinkcommunicatie.nl
I www.toinkcreatie.nl

LKCA – Het Landelijk Kennisinstituut Cultuureducatie en Amateurkunst
T 030 711 51 00
info@lkca.nl
www.lkca.nl

Familiemusea
Mijke de Hartog
T 06 12 18 37 91
E mijke@familiemusea.nl
I familiemusea.tumblr.com

Marie Anne Remmelink
T 06 15 13 12 56
E marie.anne@familiemusea.nl
I familiemusea.tumblr.com

Verder praten

Museumvereniging
De sectie Publiek & Presentatie
 van de Museumvereniging heeft als doel het bevorderen van de professionalisering van museummedewerkers die werkzaam zijn op het terrein van museumpresentaties, -educatie en publieksbegeleiding. De instellingen waar deze participanten werkzaam zijn, zijn lid van de NMV.

VSC
Wetenschap en techniek dichtbij brengen, uitleggen en toepasbaar maken voor een groot publiek, dat is de missie van de VSC en haar leden. De VSC is een groeiend netwerk van wetenschapsmusea en science centra in Nederland en Vlaanderen. Verenigingsmanager Marjelle van Hoorn: marjelle@vsc-netwerk.nl.

LinkedIn
Het Landelijk Kennisinstituut Cultuureducatie en Amateurkunst (LKCA) ambieert een wezenlijke bijdrage te leveren aan de culturele levensloop van kinderen, jongeren en volwassenen en streeft ernaar dat zoveel mogelijk mensen een leven lang deelnemen aan kunst en cultuur. Samen met betrokken professionals wil het LKCA de kwaliteit van voorzieningen en activiteiten die ontwikkeld worden ten behoeve van ieders culturele levensloop, vergroten.